Jak zrobić perfumy domowym sposobem?

Perfumy z drogerii potrafią kosztować kilkaset złotych. A i tak czasem nie pasują do skóry. Są za słodkie, za ostre albo znikają po godzinie. Wtedy pojawia się proste pytanie: czy da się i jak zrobić perfumy w domu.

Da się. Nie potrzebujesz laboratorium ani tajnego notesu perfumiarza. Potrzebujesz dobrej bazy, kilku olejków, małej buteleczki i odrobiny cierpliwości. Domowe perfumy nie będą od razu pachniały jak niszowa kompozycja za 800 zł. Mogą być jednak Twoim własnym zapachem, zrobionym pod skórę, nastrój i gust.

W tym artykule zobaczysz, skąd wzięło się robienie zapachów, czy domowe perfumy są trwałe, jakie rodzaje możesz przygotować i czego potrzebujesz na start. Przejdziesz też przez prostą instrukcję krok po kroku oraz dwa konkretne przepisy na perfumy w olejku.

Zacznij od realnych oczekiwań. Perfumy DIY nie muszą udawać luksusowego flakonu. Mają pachnieć Tobą, a nie półką w perfumerii.

Krótka historia perfum, czyli skąd wzięło się robienie zapachów?

Perfumy nie zaczęły się od szklanych flakonów, drogich kampanii reklamowych i testerów w drogerii. Zapach od dawna był częścią rytuałów, pielęgnacji i codziennego życia. Ludzie używali wonnych olejów, balsamów, żywic i roślin, zanim perfumy zaczęły przypominać dzisiejsze spraye.

Według tekstu Drogerii Natura o naturalnych perfumach pierwsze naturalne perfumy pojawiły się już w starożytnym Egipcie. Nie zawierały alkoholu, a ich popularną formą były balsamy i olejki. To ważne, bo dzisiejsze perfumy w kremie albo olejku nie są nową modą z Internetu. One wracają do starszego sposobu noszenia zapachu.

Współczesne perfumy są bardziej złożone. Mają dokładnie zaprojektowaną kompozycję, stabilizatory, utrwalacze i surowce, których nie kupisz przy okazji zwykłych zakupów. Ale sam pomysł nadal jest prosty: bierzesz bazę, dodajesz zapach i dajesz mu czas.

Dlatego domowe perfumy mają sens. Nie jako kopia znanej marki. Raczej jako własna, prostsza kompozycja, którą możesz dopasować do siebie.

Czy da się zrobić perfumy w domu?

Tak, perfumy da się zrobić w domu. Efekt będzie jednak inny niż w profesjonalnej perfumerii. I dobrze to sobie powiedzieć od razu.

Najprostszy przepis opiera się na połączeniu składników zapachowych z bazą. Bazą może być alkohol, olej roślinny albo wosk. To zależy od tego, czy chcesz mieć perfumy w sprayu, olejku czy kremie.

Poradnik Herbiness o robieniu perfum w domu podaje konkretną zasadę dla wersji alkoholowej. Przeciętne stężenie wonności w perfumach to około 20%, czyli przy próbce 10 ml można użyć 2 g surowców aromatycznych i 8 g alkoholu. To dobra skala na początek, bo nie marnujesz dużej ilości olejków.

Nie zaczynaj od dużej butelki. To najkrótsza droga do frustracji. Jeśli zapach wyjdzie zbyt ciężki, duszący albo płaski, zostaniesz z dużą ilością mieszanki, której nie chcesz używać. Mała próbka daje Ci wolność testowania.

Domowe perfumy mogą być przyjemne, osobiste i naprawdę ładne. Nie będą jednak automatycznie tak trwałe i wielowarstwowe jak profesjonalna woda perfumowana. Różnica polega na doświadczeniu, jakości surowców i precyzji pracy. Na start nie musisz z tym walczyć. Po prostu zrób prostą kompozycję i zobacz, jak zachowuje się na Twojej skórze.

Jakie rodzaje domowych perfum możesz zrobić?

Domowe perfumy nie muszą mieć jednej formy. Możesz zrobić spray, olejek, krem albo prosty zapach z kwiatów. Każda wersja działa trochę inaczej i pasuje do innej osoby.

Perfumy alkoholowe

Perfumy alkoholowe są najbliższe temu, co znasz z drogerii. To zapach w płynie, który rozpylasz atomizerem. Dobrze sprawdzi się, jeśli chcesz używać perfum na ubrania, włosy albo ciało.

Do takiej wersji potrzebujesz alkoholu, składników zapachowych i odpowiedniej buteleczki. Perfumy.pl w poradniku DIY podają, że przy kompozycji z atomizerem można użyć alkoholu oraz wody destylowanej w proporcji 80% do 20%.

Ta wersja daje lekki efekt. Zapach szybciej się rozchodzi, ale może też szybciej wietrzeć. Dlatego nie oczekuj, że pierwsza domowa mieszanka będzie trzymała się skóry cały dzień.

Perfumy w olejku

Perfumy w olejku są bliżej skóry. Nie dają takiej chmury zapachu jak spray, ale mogą być bardziej miękkie i intymne. Nakładasz je punktowo: na nadgarstki, szyję, kark albo zgięcia łokci.

To dobry wybór, jeśli nie lubisz alkoholu w kosmetykach. Pamiętaj tylko, że olejek może zostawiać ślad na ubraniu. Dlatego nakładaj go oszczędnie i daj mu chwilę na wchłonięcie.

Perfumy w olejku sprawdzą się też wtedy, gdy chcesz mieć zapach blisko siebie. Nie będą mocno wypełniać pomieszczenia, ale mogą ładnie pracować na ciepłej skórze.

Perfumy w kremie

Perfumy w kremie są najbardziej kosmetyczne. Robisz je z tłustej bazy, najczęściej z wosku i oleju roślinnego. Trzymasz je w małym słoiczku i nakładasz palcem.

EcoSpa pokazuje, że naturalne perfumy można przygotować w kilku formach, między innymi jako perfumy w olejku, kremie, sztyfcie albo sprayu:. To dobre źródło, jeśli chcesz później testować różne warianty.

Perfumy w kremie są wygodne do torebki. Nie rozleją się tak łatwo jak spray. Są też dobre w podróży. Zapach zwykle będzie subtelniejszy, ale bardziej osobisty, bo pracuje blisko skóry.

Czego potrzebujesz do zrobienia perfum w domu?

Nie kupuj od razu połowy sklepu z półproduktami. Na pierwszą próbę wystarczy mała baza, kilka olejków i opakowanie. Największy błąd to zaczynanie od wielkiej kolekcji zapachów.

• Olejki eteryczne lub zapachowe. Zacznij od 3 do 5 zapachów. Potrzebujesz czegoś lekkiego, czegoś środkowego i czegoś trwalszego. Na przykład bergamotki, lawendy i drzewa sandałowego.
• Alkohol etylowy albo baza alkoholowa. To wybór do perfum w sprayu. Sprawdzi się wtedy, gdy chcesz uzyskać efekt najbliższy klasycznym perfumom.
• Olej jojoba albo inny olej bazowy. Przyda się do perfum w olejku. Jest też dobrym składnikiem przy perfumach w kremie.
• Wosk pszczeli. Potrzebujesz go, jeśli robisz perfumy w kremie albo sztyfcie. Bez niego mieszanka nie będzie miała stałej formy.
• Woda destylowana. Może pojawić się w prostych recepturach alkoholowych. Nie dodawaj jej jednak automatycznie do każdego przepisu. Najpierw sprawdź konkretną metodę.
• Gliceryna albo inny utrwalacz. Może wspierać trwałość zapachu. Nie traktuj jej jednak jak magicznego składnika, który zrobi z domowej mieszanki perfumy premium.
• Filtr do kawy albo gazik. Przyda się po dojrzewaniu, jeśli mieszanka ma osad. Dzięki temu przelejesz do butelki czystszy płyn.
• Ciemna buteleczka z atomizerem, roll-onem albo mały słoiczek. Ciemne szkło chroni kompozycję przed światłem. To ważne, bo olejki mogą zmieniać zapach pod wpływem światła, ciepła i tlenu.
• Etykieta i notes. Zapisz datę, skład i proporcje. Bez tego nie odtworzysz zapachu, nawet jeśli przypadkiem wyjdzie świetny.

Jak zrobić perfumy domowym sposobem krok po kroku?

Poniżej masz prostą wersję alkoholową, bo najbardziej przypomina klasyczne perfumy. Jeśli chcesz zrobić perfumy w olejku, zamiast alkoholu wybierasz olej bazowy. Reszta logiki zostaje podobna: wybierasz nuty, robisz małą próbkę, mieszasz i czekasz.

Krok 1️⃣ Wybierz bazę

Najpierw zdecyduj, jak chcesz używać zapachu. Jeśli chcesz rozpylać go jak klasyczne perfumy, wybierz bazę alkoholową. Jeśli chcesz nakładać go punktowo, wybierz olej.

Nie mieszaj kilku metod naraz. Na początku prostota działa na Twoją korzyść. Jedna baza daje Ci bardziej przewidywalny wynik. Wiesz wtedy mniej więcej czego się spodziewać, szczególnie wtedy, gdy pilnujesz proporcji składników.

Krok 2️⃣ Wybierz nuty zapachowe

Zapach nie powinien składać się z przypadkowych kropli. Najprościej użyć trzech poziomów: nuty głowy, nuty serca i nuty bazy.

Nuta głowy to pierwsze wrażenie. Może to być bergamotka, cytryna, grejpfrut albo pomarańcza. Nuta serca buduje główny charakter zapachu. Tu sprawdzi się lawenda, róża, geranium albo ylang-ylang. Nuta bazy daje głębię i trwałość. Możesz użyć drzewa sandałowego, paczuli, wanilii, cedru albo wetiweru.

Pollena-Aroma dzieli olejki na grupy zapachowe, między innymi ziemiste, kwiatowe, owocowe, ziołowe, przyprawowe i drzewne.

Krok 3️⃣ Zrób małą próbkę

Nie zaczynaj od 50 ml. Zrób 5 albo 10 ml. To brzmi mało, ale właśnie o to chodzi.

Mała próbka oszczędza pieniądze i nerwy. Jeśli zapach wyjdzie zbyt ciężki, nie masz poczucia, że zmarnowałaś pół butelki olejku. Łatwiej też sprawdzić, czy zapach dobrze układa się na Twojej skórze.

Krok 4️⃣ Odmierz składniki

Nie lej składników na oko. Przy perfumach jedna kropla może zmienić całość. Szczególnie jeśli używasz mocnych nut, takich jak paczula, cynamon, goździk albo ylang-ylang.

Na start wybierz prosty układ. Przy próbce 10 ml możesz użyć około 15–20 kropli olejków łącznie, jeśli robisz delikatne perfumy w olejku. Przy wersji alkoholowej możesz trzymać się zasady 2 g składników zapachowych na 8 g alkoholu.

Jeśli pracujesz wagą, trzymaj się gramów. Jeśli pracujesz kroplami, zapisuj każdą zmianę. Nie polegaj na pamięci.

Krok 5️⃣ Wymieszaj i zapisz recepturę

Wlej bazę do czystej buteleczki. Dodaj olejki według zaplanowanej kolejności. Zakręć buteleczkę i delikatnie wymieszaj.

Nie dolewaj jeszcze jednej kropli wszystkiego. To najłatwiejszy sposób, żeby ze świeżego zapachu zrobić ciężką mgłę. Po każdej zmianie powąchaj kompozycję na blotterze albo pasku papieru.

Zapisz skład. Napisz: data, baza, olejki, liczba kropli albo gramatura. To brzmi nudno, ale ratuje najlepsze kompozycje przed zapomnieniem.

Krok 6️⃣ Odstaw zapach do dojrzewania

Świeżo wymieszane perfumy często pachną ostro. Mogą wydawać się nierówne, zbyt alkoholowe albo zbyt intensywne w jednej nucie. To normalne.

Media Expert opisuje dojrzewanie jako etap, w którym zapach potrzebuje czasu, aby się ułożyć i nabrać głębi. W praktyce oznacza to jedno: schowaj buteleczkę do ciemnej szafki i nie oceniaj zapachu od razu.

Nie trzymaj perfum na parapecie ani przy kaloryferze. Po kilku dniach sprawdź zapach ponownie. Po dwóch lub trzech tygodniach będzie bardziej miarodajny.

Krok 7️⃣ Przefiltruj i przelej do buteleczki

Jeśli po dojrzewaniu pojawił się osad, przefiltruj perfumy przez filtr do kawy albo gazik. Potem przelej je do ciemnej buteleczki z atomizerem albo roll-onem.

Zrób próbę na małym fragmencie skóry. Nie zaczynaj od szyi, dekoltu ani twarzy. Olejki eteryczne są skoncentrowane i mogą podrażniać. Jeśli skóra piecze, swędzi albo robi się czerwona, nie używaj tej mieszanki dalej.

Przepis na perfumy w olejku z lawendą i drzewem sandałowym

Ten przepis jest dobry na start, jeśli chcesz zrobić spokojne perfumy w olejku. Lawenda daje miękki, ziołowy relaks. Drzewo sandałowe dodaje ciepła i głębi. Całość będzie blisko skóry, więc nie oczekuj mocnej chmury jak po perfumach z atomizerem.

Do buteleczki roll-on 10 ml przygotuj:

• olej jojoba albo frakcjonowany olej kokosowy: 9 ml, czyli około 8–9 g,
• olejek lawendowy: 8 kropli,
• olejek z drzewa sandałowego: 4 krople,
• olejek bergamotkowy albo słodka pomarańcza: 3 krople,
• ciemna buteleczka roll-on: 10 ml,
• etykieta: z datą i proporcjami.

Najpierw wlej do buteleczki olej bazowy. Potem dodaj olejki eteryczne. Zakręć buteleczkę i delikatnie roluj ją w dłoniach przez kilkanaście sekund. Nie potrząsaj mocno, bo nie musisz napowietrzać mieszanki.

Odstaw perfumy na minimum 48 godzin. Lepiej dać im tydzień, bo wtedy lawenda i drzewo sandałowe lepiej się połączą. Po tym czasie nałóż odrobinę na nadgarstek i sprawdź, czy zapach dobrze układa się na skórze.

Jeśli zapach jest za ciężki, przy kolejnej próbie dodaj mniej drzewa sandałowego. Jeśli jest zbyt płaski, zwiększ lawendę o 1–2 krople albo dodaj jedną kroplę cytrusa.

Przepis na perfumy w olejku z cynamonem i wanilią

Ten przepis jest cieplejszy i bardziej otulający. Pasuje na jesień, zimę i wieczór. Cynamon jest jednak bardzo mocny, więc nie przesadzaj z ilością. Jedna kropla potrafi zdominować całą kompozycję.

Jeśli masz wrażliwą skórę, zacznij bez cynamonu albo użyj tylko minimalnej ilości zapachu. To bezpieczniejsze niż robienie intensywnej mieszanki już przy pierwszej próbie.

Do buteleczki roll-on 10 ml przygotuj:

• olej jojoba albo frakcjonowany olej kokosowy: 9 ml, czyli około 8–9 g,
• olejek waniliowy albo ekstrakt zapachowy do kosmetyków: 8 kropli,
• olejek ze słodkiej pomarańczy: 5 kropli,
• olejek cynamonowy: 1 kropla,
• olejek cedrowy albo sandałowy: 2 krople,
• ciemna buteleczka roll-on: 10 ml,
• etykieta: z datą i proporcjami.

Wlej olej bazowy do buteleczki. Dodaj wanilię, pomarańczę, cynamon i cedr. Zakręć buteleczkę i wymieszaj ją powoli w dłoniach. Zapisz proporcje od razu, bo przy cynamonie każda kropla robi różnicę.

Odstaw perfumy na kilka dni w ciemne miejsce. Po tym czasie zrób próbę na małym fragmencie skóry. Jeśli czujesz pieczenie, swędzenie albo widzisz zaczerwienienie, nie używaj tej mieszanki dalej.

Przy kolejnej próbie możesz zrobić wersję łagodniejszą. Wtedy pomiń cynamon albo użyj tylko minimalnej ilości zapachu. To dobry trik, gdy składnik jest bardzo intensywny.

Jak łączyć zapachy, żeby nie wyszedł chaos?

Nie wybieraj olejków tylko dlatego, że każdy osobno ładnie pachnie. Trzy piękne zapachy razem mogą dać dziwną, męczącą mieszankę. Na start potrzebujesz prostych kierunków.

Bergamotka + lawenda + drzewo sandałowe da świeży, spokojny zapach na dzień. Bergamotka otwiera kompozycję, lawenda ją uspokaja, a drzewo sandałowe dodaje miękkiej bazy.

Słodka pomarańcza + cynamon + wanilia pasuje na jesień i zimę. To ciepły, lekko deserowy kierunek. Uważaj tylko z cynamonem, bo łatwo dominuje całość.

Grejpfrut + ylang-ylang + wetiwer będzie bardziej wyrazisty. Grejpfrut daje świeżość, ylang-ylang kwiatową miękkość, a wetiwer ziemistą bazę.

Róża + bergamotka + paczula daje kobiecy, głębszy zapach. Bergamotka rozjaśnia różę, a paczula sprawia, że kompozycja nie jest zbyt grzeczna.

Lawenda + mięta + cedr będzie czysta i chłodniejsza. To dobry kierunek, jeśli nie lubisz słodkich perfum.

Możesz też sprawdzić pomocniczy poradnik Saltworks, który omawia domowe perfumy i pokazuje temat od strony prostego projektu DIY.

Zabierając się do robienia domowych perfum zawsze pamiętaj o proporcjach, i żeby nie mieszać wszystkich ładnych zapachów w buteleczce.

Najczęstsze błędy przy robieniu perfum w domu

Większość pierwszych rozczarowań nie wynika z braku talentu. Wynika z kilku prostych błędów. Dobra wiadomość jest taka, że każdy z nich możesz poprawić przy następnej próbce.

• Mieszasz za dużo olejków naraz. Więcej składników nie oznacza bardziej luksusowego zapachu. Przy pierwszej próbie trzymaj się 3 do 5 olejków. Wtedy łatwiej zrozumiesz, który składnik gra za mocno.
• Nie zapisujesz proporcji. Możesz przypadkiem zrobić świetny zapach i nigdy go nie powtórzyć. To naprawdę prosty sposób na stratę dobrej kompozycji. Zapisuj każdą kroplę, nawet jeśli robisz tylko test.
• Pomijasz dojrzewanie zapachu. Perfumy potrzebują czasu. Świeża mieszanka może pachnieć ostro, chaotycznie albo zbyt alkoholowo. Odstaw ją w ciemne miejsce i wróć do niej po kilku dniach. Docelową ocenę zrób dopiero po kilku tygodniach.
• Nakładasz olejki bez rozcieńczenia. Naturalne nie znaczy automatycznie łagodne. Olejki eteryczne są mocno skoncentrowane. Nie nakładaj ich bezpośrednio na skórę bez rozcieńczenia w bazie.
• Używasz za dużo mocnych nut. Cynamon, goździk, paczula, ylang-ylang i niektóre nuty żywiczne są bardzo intensywne. Dodawaj je po jednej kropli. Lepiej później wzmocnić zapach, niż ratować mieszankę, która stała się dusząca.
• Oczekujesz efektu jak z luksusowej perfumerii. Domowe perfumy mogą być piękne, ale zwykle są prostsze. Ich siła nie polega na kopiowaniu znanej marki. Chodzi o zapach, który jest Twój, dopasowany do skóry i nastroju.
• Robisz za dużą porcję na start. Duża porcja wygląda ambitnie, ale przy pierwszej próbie zwykle nie ma sensu. Lepiej zrobić małą próbkę, sprawdzić ją na skórze i dopiero potem zwiększać ilość.

Pachnidełko również opisuje robienie perfum w domu jako proces, który wymaga składników, cierpliwości i testowania zapachu przed pełnym użyciem. To dobra zasada na start: testuj, zapisuj i nie zakładaj, że pierwsza mieszanka będzie tą docelową.

Podsumowanie

Da się zrobić perfumy domowymi sposobami. Najprostsza wersja wymaga bazy, kilku olejków, małej buteleczki i cierpliwości. Nie potrzebujesz wielkiego zestawu ani profesjonalnego laboratorium.

Najlepiej zacznij od małej próbki. Wybierz jedną nutę głowy, jedną nutę serca i jedną nutę bazy. Zapisz proporcje, wymieszaj składniki i daj zapachowi czas.

Pierwsza wersja nie musi być idealna. Perfumy DIY są trochę jak gotowanie. Najpierw uczysz się proporcji, a dopiero potem robisz własny styl.

Jeśli masz już doświadczenie z robieniem domowych perfum albo olejków zapachowych, podziel się nim w komentarzu. Twoje proporcje, błędy i sprawdzone połączenia mogą pomóc komuś, kto dopiero zaczyna.

A jeśli chcesz jeszcze bardziej zgłębić tajemnicę upiększania domu zapachami, zajrzyj też do naszego poradnika „Jak zrobić olejki eteryczne w domu? Praktyczny poradnik dla początkujących”:
Czy da się zrobić perfumy w domu?

Tak, da się zrobić perfumy w domu. Najprostsza wersja wymaga bazy, kilku olejków, małej buteleczki i cierpliwości. Efekt będzie prostszy niż w perfumerii, ale może być bardzo przyjemny.

FAQ

Z czego zrobić domowe perfumy?
Domowe perfumy możesz zrobić z alkoholu, oleju bazowego albo wosku. Do tego dodajesz olejki eteryczne lub zapachowe. Potrzebujesz też buteleczki, etykiety i miejsca do dojrzewania zapachu.

Czy domowe perfumy są trwałe?
Domowe perfumy mogą być trwałe, ale zwykle są mniej stabilne niż profesjonalne kompozycje. Trwałość zależy od bazy, rodzaju olejków, proporcji i czasu dojrzewania zapachu.

Jak zrobić perfumy w olejku?
Do buteleczki 10 ml wlej około 9 ml oleju jojoba albo frakcjonowanego oleju kokosowego. Dodaj 15–20 kropli olejków zapachowych, zamknij buteleczkę i odstaw ją na kilka dni.

Ile kropli olejku dodać do perfum?
Do perfum w olejku 10 ml możesz użyć około 15–20 kropli olejków łącznie. Zacznij od mniejszej ilości, szczególnie jeśli używasz mocnych nut, takich jak cynamon, paczula albo goździk.

Czy można zrobić perfumy bez alkoholu?
Tak, możesz zrobić perfumy bez alkoholu. Wybierz wtedy olej jojoba, frakcjonowany olej kokosowy albo bazę woskową. Taki zapach będzie bliżej skóry i zwykle będzie subtelniejszy niż spray.

Jak długo muszą dojrzewać domowe perfumy?
Domowe perfumy warto odstawić przynajmniej na 48 godzin. Lepszy efekt uzyskasz po kilku dniach albo dwóch tygodniach. Zapach po czasie robi się spokojniejszy i bardziej spójny.

Jakie zapachy wybrać na pierwsze perfumy DIY?
Na start wybierz prostą kompozycję z trzech nut. Dobry zestaw to lawenda, bergamotka i drzewo sandałowe. Możesz też wybrać słodką pomarańczę, wanilię i odrobinę cynamonu.

Dlaczego moje domowe perfumy pachną za mocno?
Najczęściej dodałaś za dużo mocnych olejków albo nie dałaś mieszance czasu. Cynamon, paczula, goździk i ylang-ylang łatwo dominują całość. Przy kolejnej próbie zmniejsz ich ilość.

Źródła i inspiracje

Przy pisaniu tekstu sprawdziłem poradniki i receptury, które podają konkretne składniki, proporcje oraz praktyczne wskazówki dla początkujących. Wybrałem źródła, które pomagają zrobić pierwsze domowe perfumy bez zbędnego komplikowania tematu.

• https://herbiness.com/jak-zrobic-perfumy-w-domu-poradnik-dla-poczatkujacych/
• https://perfumy.pl/Jak-zrobic-wlasne-perfumy-Czy-jest-to-mozliwe-w-zaciszu-domowym-blog-pol-1613742028.html?srsltid=AfmBOor5qSYT6Um5mWLCD7BvQQBH_Mr-Yk_xxgNP_S_HLXGsulrox_pV
• https://saltworks.pl/blogs/news/jak-zrobic-wlasne-perfumy-w-domu-czy-to-mozliwe-saltworks-blog?srsltid=AfmBOoreY9ko45_zfnQSa35AkM6d59ChTo37Zuv82P6xZCBK7eTBI_Id
• https://drogerienatura.pl/blog/post/naturalne-perfumy-w-kremie-olejku-i-bez-chemii-jak-zrobic
• https://pollenaaroma.pl/jak-zrobic-perfumy/
• https://www.pachnidelko.pl/Domowe-perfumy-jak-zrobic-perfumy-w-domu-blog-pol-1754648638.html
• https://ecospa.pl/receptury/naturalne-perfumy
• https://www.mediaexpert.pl/poradniki/male-agd/jak-zrobic-perfumy-w-domu?srsltid=AfmBOopkCC2QFtHj7dpil_kn2B_Gt0XmyH5FJKuDJCCwbbTnewEuZ7hz
• https://zamowmariana.pl/blog/jak-zrobic-olejki-eteryczne/